Leave a comment

Đất ngập nước ở Đồng bằng sông Cửu Long

Ngày: 20/06/2015

Địa điểm: Đại học Cần Thơ

Người trình bày: Nguyễn Trang Thảo Nguyên

Người hướng dẫn: Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, phó Viện trưởng Viện nghiên cứu biến đổi khí hậu, Đại học Cần Thơ

I/ Các nét chính trong phần trình bày (Nguyên)

Trình bày những khái niệm cơ bản của hệ sinh thái đất ngập nước thông qua 3 phần

  1. Tổng quan về điều kiện tự nhiên của sông Mekong và đồng bằng sông Cửu Long
  1. Trình bày khái niệm hệ sinh thái đất ngập nước, phân loại, vai trò và thực trạng

Trong phần này, nhấn mạnh vai trò về kinh tế và sinh thái của hệ sinh thái đất ngập nước. Cùng với đó, đi sâu vào thực trạng diện tích rừng ngập mặn đang giảm dần qua các năm và chất lượng rừng ngập mặn cũng đang đi xuống. Hệ quả là làm suy giảm đa dạng sinh học và có những tác động xấu đến biến đổi khí hậu và đem lại nhiều mối đe dọa cho môi trường, nhất là môi trường nước.

  1. Tóm tắt

– Hệ sinh thái đất ngập nước đóng vai trò quan trọng với đời sống cũng như với môi trường

– Bảo tồn hệ sinh thái đất ngập nước là cần thiết và cấp bách cho phát triển bền vững ở đồng bằng sông Cửu Long

– Để làm được việc bảo tồn, trước hết phải nâng cao ý thức của người dân về tầm quan trọng của hệ sinh thái đất ngập nước.

II/ Ý kiến bổ sung của người hướng dẫn (Thầy Tuấn)

  1. Trên sông Tiền, sông Hậu, cứ 60 km thì có 1 thành phố hoặc thị xã. Thầy làm rõ đặc tính dòng nước của sông Cửu Long để lí giải về đặc điểm này của các đô thị ở đồng bằng sông Cửu Long.
  1. Nước trong đất ngập nước (kể cả vùng nước mặn) chiếm 8,5% tổng lượng nước toàn thế giới, trong khi lượng nước sông chỉ chiểm 1,6% tổng lượng nước. Đất ngập nước gọi chung lại là sự giao thoa giữa đất và nước, có các hệ sinh thái liền kề nhau. 3 đặc điểm của đất ngập nước: nước, thực vật và đất.
  1. Những nhà công trình, những nhà lãnh đạo đã có những tính toán sai lầm, đánh mất đi giá trị của đất ngập nước. Họ chỉ nhìn thấy giá trị từ những công trình mà không có tầm nhìn dài hạn cho tương lai đất ngập nước. Bài học từ Hàn Quốc, khi hình thành Seoul đã lấp sông, làm đô thị và bây giờ đang phải trả giá vì hành động đó. Sài Gòn của nước ta cũng đang ở trong tình trạng tương tự, khi áp lực dân số làm cho các nhà đầu tư và các nhà lãnh đạo có những quyết định sai lầm.

Nhất là các công trình thủy điện, không chỉ gây ô nhiễm, mà còn làm thay đổi lưu lượng nước, tác động đến môi trường sống của các sinh vật nước.

  1. Phù sa, bồi lắng ở sông Mê Kông đang giảm dần do bị giữ lại bởi những đập thủy điện ở đầu nguồn, đồng nghĩa với việc xói mòn gia tăng. Cộng với việc nước biển tăng lên làm cho nguồn nước ở đồng bằng sông Cửu Long đang bị thay đổi, pha nhiều.
  1. Giải pháp để việc tái trồng rừng ngập mặn hiệu quả là xây dựng đê mềm (đê chữ T) từ bài học của Đức, để ngăn những xoáy nước, tạo điều kiện cho rừng ngập mặn mới trồng được phát triển.

III. Hỏi – đáp

  1. Mạch nước ngầm được đẩy lên cao đến bao nhiêu thì sẽ được tính là đất ngập nước?

Theo mùa. Riêng với mùa khô, nếu nước ngầm thấm lên được trên mặt đất thì được coi là đất ngập nước.

  1. Làm sao phân biệt được đất ngập nước ngọt và đất ngập nước mặn?

Nước ngọt thì độ mặn trong nước nhỏ hơn 1 gram/1 lít. Nếu độ mặn từ 1 đến 3 (hoặc 4) thì được coi là nước lợ. Còn lại thì được coi là nước mặn.

  1. Kết luận

– Con người là nguyên nhân chính cho những sự biến đổi về dòng nước, chất lượng nước, hệ sinh thái của vùng đất ngập nước ở đồng bằng sông Cửu Long. Vì thiếu kiến thức, thiếu hiểu biết cũng như thiếu tầm nhìn cho tương lai mà người dân, những nhà lãnh đạo đang đánh mất dần đi những giá trị đáng quý của đất ngập nước. Điều đó dẫn đến những lo ngại cho tương lai của các đô thị khu vực đồng bằng sông Cửu Long.

– Chính sách ngoại giao, đặc biệt là ngoại giao với các quốc gia nằm trên dòng Mê Kông gồm Trung Quốc, Lào, Campuchia để giảm thiểu số lượng đập thủy điện ở vùng thượng nguồn dòng sông cần phải được chú trọng để cải thiện tình hình ở đồng bằng sông Cửu Long. 

– Tái trồng rừng và bảo vệ rừng, xây dựng những ngôi nhà thích nghi với lũ, giảm thiểu chất thải nuôi trồng và nâng cao nhận thức của người dân là những giải pháp thiết thực cho một tương lai bền vững hơn ở đồng bằng sông Cửu Long 

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *