Leave a comment

Chiếu phim và tranh biện “Cây trồng biến đổi gen” (08/06/2014)

 Thời gian: 14:00 – 17:30 ngày 08/06/2014

Địa điểm: phòng 501, ĐH Mở Tp.HCM, 97 Võ Văn Tần, Quận 3

Người trình bày: Trần Thanh Nam, sinh viên ĐH Khoa học Tự nhiên TP.HCM

Người hướng dẫn:

TS Lê Thị Kính- Trưởng khoa Công nghệ Sinh học, ĐH Mở Tp.HCM

TS Vũ Việt Hằng – Trung tâm Nghiên Cứu Phát triển, ĐH Mở Tp.HCM

Buổi sinh hoạt học thuật này đã được báo Tuổi trẻ đăng tin, xem tại đây.

I. Tóm tắt nội dung phim

01

“Cây trồng biến đổi gen: thế giới của Monsanto đặt trọng tâm vào Monsanto – công ty đa quốc gia Mỹ dẫn đầu ngành công nghệ sinh học trên thế giới – và các sản phẩm biến đổi gen đang được sử dụng rộng rãi. Tác giả của nó, bà Marie-Monique Robin (người Pháp) đã cất công thu thập thông tin và điều tra trong suốt 3 năm khắp mọi ngõ ngách, từ những cơ quan chức năng, cá nhân có quyền lực tối cao, các nhà khoa học, các hội đoàn đến người nông dân, để làm rõ nhiều vấn đề quan trọng: bằng cách nào Monsanto đã thành công trong việc đưa hạt giống BĐG ra thị trường, cây trồng BĐG gây ảnh hưởng ra sao lên sức khỏe, môi trường, kinh tế.

 

II. Suy nghĩ sau khi xem phim

– Duyên – khoa Công nghệ Sinh học ĐH Nông Lâm: Trước đây Monsanto đã đến giới thiệu ở trường, nay xem phim thấy có nhiều chuyện bị che giấu à cảm giác “hãi hùng”

– Vy: Phim quá tấn công Monsanto, có vẻ một chiều, nên đưa ra thông tin sản phẩm không có hại quá mức để cân bằng hơn

– Nam: Phim đưa ra nhiều bằng chứng chống Monsanto, đưa ra cái nhìn rộng toàn cảnh (trên nhiều đất nước: Ấn Độ, Mexico…) Ta nên có cái nhìn trung lập khách quan, phân biệt giữa Cây trồng biến đổi gen (BĐG) và Monsanto

1

Phim tập trung hai vấn đề:

– Sự an toàn của cây trồng BĐG là chưa thuyết phục

– Sự che giấu của Monsanto làm giảm uy tín của công ty và cây trồng BĐG

– Kim Ngân: Tồn tại các công ty khác có tâm huyết mang lại lợi ích lương thực cho nhân loại không?  Công nghệ BĐG không xấu, cách làm của Monsanto làm nó trông xấu xa

Ý kiến Mentor: cô Lê Thị Kính

IMG_1989

– Phương tiện truyền thông đã có quá nhiều ủng hộ (liên quan đến chính trị). Phim là tiếng nói của thiểu số nhằm phản biện, đưa ra góc nhìn khác, bà Marie-Monique Robin (người Pháp) đã cất công thu thập thông tin và điều tra trong suốt 3 năm ở khắp nơi.

– Công nghệ BĐG chỉ là công cụ, nhà khoa học tìm ra không vì mục đích xấu, nhưng người khác sử dụng công nghệ với mục đích tiêu cực

– Thập niên 1970, bắt đầu nghiên cứu Công nghệ BĐG, đậu nành kháng thuốc diệt cỏ là cây trồng đầu tiên ra đời và được thương mại hóa

Hiện nay trồng nhiều nhất: Đậu nành, bắp, bông, cải dầu. Tập trung 2 đặc tính Kháng thuốc diệt cỏ và Kháng sâu

– Các tập đoàn khác cũng tham gia lĩnh vực BĐG: Syngenta, Bayer

– Việt Nam dự kiến sản xuất cây trồng BĐG vào năm 2014, nhưng Thủ tướng Chính phủ đã tạm ngưng chương trình, và yêu cầu đảm bảo đầy đủ cơ sơ trước khi thử nghiệm diện rộng

– Dự án Bill Gates chuyển gen tổng hợp vitamin A và sắt vào cây lúa, đã nghiên cứu thành công nhưng chưa sán xuất vì có thể ảnh hưởng việc xuất khẩu lúa gạo của nước ta

– Các công ty quan tâm đến lợi ích hơn là an ninh lương thực, còn nông dân nghèo không được hưởng lợi ích gì

– BĐG là xu thế toàn cầu và khó có thể đi ngược lại

 

III. Debate “Bạn ủng hộ hay phản đối cây trồng BĐG ở Việt Nam”

11

 Chia người tham gia làm 2 nhóm: Nhóm Ủng hộ và Nhóm Phản đối cây trồng BĐG ở VN

Mỗi bên trình bày luận điểm trong 5 phút, sau đó là phần tranh luận giữa 2 bên

Phần in nghiêng là ý kiến bổ sung của Mentors

Ủng hộ Phản đối
Tăng năng suất, sản lượng lương thực, giải quyết vấn đề an ninh lương thực cho dân số Thế giới đang tăng nhanh. Ruộng VN nhỏ lẻ, diện tích canh tác ít, kĩ thuật thấp, còn cây trồng BĐG thích hợp với trồng trọt quy mô lớn, nông trại, sản xuất hàng loạt –> không phù hợp.Dân số VN làm nông nghiệp rất nhiều, nếu gom đất làm nông trại à dân mất đất , thất nghiệp, ảnh hưởng an sinh xã hội.
Cây trồng BĐG là công nghệ mới, là xu thế phát triển của thế giới à kích thích VN phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại. Nếu áp dụng không có suy xét thì có thể dẫn đến sai lầm, hậu quả kéo lùi phát triển, ảnh hưởng kinh tế – xã hội.Các công ty chú trọng lợi ích riêng hơn là an ninh lương thực, nông dân không được hưởng lợi gì nhiều, phụ thuộc việc mua hạt giống giá cao, độc quyền, thậm chí bị đe dọa mất mùa, mất đất (người trồng bông ở Ấn Độ tự tử).
Chất lượng sản phẩm cao hơn, ngon hơn, nhiều dinh dưỡng. Độ an toàn của BĐG chưa được đảm bảo, chưa lường hết hậu quả, có thể gây bệnh trên thế hệ sau.Thực tế có giống cây BĐG chất lượng không ngon như truyền thống (bắp nếp, xoài cát…)Cây BĐG có sức sống cao, cạnh tranh mạnh à giảm đa dạng sinh học, lấn át cây trồng truyền thống
Giảm ô nhiễm môi trường thông qua giảm thuốc diệt cỏ và giảm sâu bệnh Cây trồng kháng thuốc diệt cỏ à sử dụng thuốc diệt cỏ vô tội vạ, tăng lờn thuốc, tăng ô nhiễm môi trường. Cây trồng vẫn có khả năng mắc bệnh khác à giảm năng suất, mất mùa.
Giảm lượng nhập khẩu thức ăn cho chăn nuôi Con người ăn sản phẩm chăn nuôi –> có khả năng bị ảnh hưởng,
Nhờ CN BĐG con người điều khiển được phẩm chất, đặc tính mong muốnBằng chứng về tác hại của cây trồng BĐG chưa thuyết phục. Đã có bằng chứng về tác hại trên động vật (ung thư trên chuột thí nghiệm). Cần có nhiểu thời gian xác định trên người (vòng đời con người dài hơn)
Để BĐG được áp dụng trên diện rộng thì đã có quy trình đánh giá, khảo sát đầy đủ để đảm bảo an toàn và phù hợp à cần tin tưởng khoa học và quản lí Quản lí của VN yếu kém.Sự can thiệp quá mức của các công ty vì lợi nhuận.Các công ty có quyền lực lớn, không tuân thủ đúng quy trình, sai lệch kết quả à không nên tuyệt đối tin tưởng mà cần kiểm định lại.Tin tưởng khoa học nhưng phải biết đặt câu hỏi, biết nghi ngờ
Tin tưởng sự phát triển của khoa học và quản lí sẽ kiểm soát được sản phẩm BĐG một cách hiệu quả nhất Xét trên tình hình hiện tại ở VN vẫn chưa thích hợp để trồng cây trồng BĐG trên diện rộng, cần xem xét kĩ và chuẩn bị thêm

 10426740_4263653645362_8603893557902152727_n

 

IV. Kết luận

– Cần tính mở trong tiếp nhận thông tin: nhìn hai mặt vần đề, tranh luận là khoa học

– Hiện tại ở VN: Bộ Nông nghiệp đồng ý nhưng Bộ Y Tế, Bộ Môi trường chưa kiểm định và chưa thông qua

– Cần xem xét BĐG trên 3 vấn đề:

1. An toàn sức khỏe của con người (người sản xuất và tiêu dùng), của động vật (gia súc, gia cầm, thú hoang dã), thực vật

2. Môi trường: Cây trồng BĐG không làm giảm ô nhiễm môi trường, thậm chí còn tăng do tăng sử dụng thuốc diệt cỏ tràn lan vô tội vạ, ảnh hưởng đa dạng sinh học

3. Kinh tế – Xã hội: cần phải xem xét và tác động của CN BĐG đối với người nông dân, doanh nghiệp, xã hội, an ninh lương thực, thu nhập cho người sản xuất, quyền sở hữu trí tuệ, sự độc quyền, phụ thuộc vào các công ty

– Còn đặt ra nghi vấn: tác hại do gen chuyển hay do tồn dư thuốc bảo vệ thực vật, kĩ thuật chuyển gen không đúng vị trí (đánh thức gen không mong muốn), các công ty có thể kiểm soát chọn lọc không

– Chưa đủ thời gian để đánh giá trên các thế hệ con người

– Các giảng viên hướng dẫn rất ấn tượng về ý thức quan tâm vấn đề khó, về kiến thức, tính cộng đồng và khả năng tranh biện của các bạn tham gia

 1111

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *